Lekkage in roterende apparatuur voorkom je door de juiste afdichting te kiezen, deze goed te onderhouden en tijdig te vervangen of te reviseren. De meeste lekkages bij pompen en roerwerken ontstaan door slijtage of verkeerde installatie van de mechanical seal. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over lekkage, onderhoud en de keuze van de juiste afdichting voor jouw situatie.
Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van lekkage in pompen?
Lekkage in pompen ontstaat het vaakst door slijtage van de mechanical seal, verkeerde installatie of een mismatch tussen de seal en de procesomstandigheden. Andere veelvoorkomende oorzaken zijn vervuiling van de loopvlakken, thermische overbelasting en trillingen in de installatie. Samen zijn deze factoren verantwoordelijk voor het overgrote deel van alle gevallen van pompstilstand.
Hieronder staan de meest voorkomende oorzaken op een rij:
- Slijtage van loopvlakken: De twee loopvlakken van een mechanical seal slijten na verloop van tijd, waardoor de afdichting niet meer volledig sluit.
- Verkeerde installatie: Een seal die niet correct is gemonteerd, lekt vaak al snel na ingebruikname.
- Droge aanloop: Als een pomp zonder vloeistof draait, raken de loopvlakken beschadigd door hitte en wrijving.
- Vervuiling: Vaste deeltjes in het medium kunnen zich tussen de loopvlakken nestelen en de afdichting beschadigen.
- Verkeerde sealselectie: Een seal die niet is afgestemd op de temperatuur, druk of het medium lekt sneller.
- Trillingen en uitlijningsproblemen: Mechanische trillingen of een slecht uitgelijnde as versnellen de slijtage van de seal.
Het herkennen van de oorzaak is de eerste stap naar een duurzame oplossing. Lekkage die steeds terugkeert na vervanging wijst vaak op een onderliggende oorzaak die nog niet is aangepakt.
Hoe werkt een mechanical seal als afdichting in roterende apparatuur?
Een mechanical seal voor roterende apparatuur dicht de ruimte af tussen de roterende as en het stilstaande pomphuis, zodat vloeistof of gas niet naar buiten kan lekken. De seal bestaat uit twee vlakke loopvlakken die met lichte druk tegen elkaar worden gehouden: één vlak draait mee met de as, het andere staat stil. Een dunne vloeistoffilm tussen de vlakken zorgt voor smering en koeling.
De werking berust op het principe van twee uiterst vlakke oppervlakken die zo nauwkeurig op elkaar aansluiten dat er nauwelijks vloeistof tussen kan komen. De druk in het pomphuis helpt de vlakken tegen elkaar te drukken, terwijl veren of een elastomeer de seal op spanning houden. Secundaire afdichtingen, zoals O-ringen, zorgen ervoor dat er ook geen lekkage plaatsvindt langs de as of het pomphuis.
Mechanical seals zijn in veel uitvoeringen beschikbaar, van eenvoudige componentsseals tot complexe cartridge seals en engineered seals voor bijzondere toepassingen. De keuze voor het juiste type hangt af van het medium, de druk, de temperatuur en de omloopsnelheid van de as.
Wanneer moet je een mechanical seal vervangen of reviseren?
Een mechanical seal vervang of reviseer je wanneer er zichtbare lekkage optreedt, wanneer de seal zijn maximale gebruiksduur heeft bereikt, of wanneer er veranderingen zijn in de procesomstandigheden. Wacht niet tot een pomp volledig uitvalt, want ongeplande stilstand kost altijd meer dan gepland onderhoud.
Signalen dat een mechanical seal aandacht nodig heeft:
- Zichtbare lekkage rondom de afdichting of langs de as
- Verhoogde temperatuur bij de seal of het lager
- Ongewone geluiden, zoals piepen of trillen
- Verhoogd energieverbruik van de pomp
- Verkleuringen of aanslag op de seal of het pomphuis
Reviseren is een goed alternatief voor vervanging, zeker als de seal nog in goede staat verkeert maar slijtage vertoont op de loopvlakken. Bij revisie worden de loopvlakken gelept, secundaire afdichtingen vervangen en de seal volledig gecontroleerd. Dit verlengt de levensduur aanzienlijk en is vaak kostenefficiënter dan een nieuwe seal aanschaffen.
Welke rol spelen seal support systems bij het voorkomen van lekkage?
Seal support systems zorgen voor de juiste omstandigheden rondom de mechanical seal, zoals koeling, smering en drukregeling, zodat de seal langer meegaat en lekkage wordt voorkomen. Zonder de juiste ondersteuning kan een seal zelfs bij correcte installatie snel falen door oververhitting of droge aanloop.
Een seal support system regelt onder andere:
- Koeling: Het systeem houdt de temperatuur bij de seal binnen de toegestane grenzen, wat slijtage van de loopvlakken vermindert.
- Smering: Een constante vloeistoffilm tussen de loopvlakken voorkomt droge aanloop en de bijbehorende schade.
- Drukregeling: Het systeem handhaaft de juiste drukverhouding rondom de seal, wat lekkage naar buiten tegengaat.
- Spoeling: Bij media met vaste deeltjes of agressieve stoffen spoelt het systeem de seal continu schoon.
Seal support systems op basis van het thermosyphon-principe zijn bijzonder effectief omdat ze zonder externe pomp werken. De vloeistof circuleert door temperatuurverschillen, wat het systeem betrouwbaar en onderhoudsarm maakt. Voor toepassingen met hoge temperaturen, agressieve media of strenge hygiëne-eisen is een goed seal support system geen overbodige luxe maar een verstandige investering.
Hoe kies je de juiste mechanical seal voor jouw toepassing?
De juiste mechanical seal kies je op basis van het medium, de druk, de temperatuur, de omloopsnelheid van de as en de eisen vanuit de industrie of wetgeving. Een seal die niet past bij de procesomstandigheden lekt sneller en gaat korter mee, ongeacht de kwaliteit van de installatie.
Houd bij de selectie rekening met de volgende factoren:
- Medium: Wat wordt er verpompt? Water, zuren, oliën en voedingsmiddelen stellen elk andere eisen aan de materialen van de seal.
- Druk en temperatuur: Controleer de maximale en minimale waarden in het proces en kies een seal die daar ruim binnen valt.
- Asdiameter en omloopsnelheid: De afmetingen en snelheid bepalen welk type seal en welke loopvlakmaterialen geschikt zijn.
- Industrie-eisen: Voor de voedingsmiddelen- en farmaceutische industrie zijn FDA- en EC1935/2004-gecertificeerde materialen vereist.
- Ruimte en montage: Cartridge seals zijn eenvoudiger te monteren en minder gevoelig voor installatiefouten dan componentsseals.
Twijfel je over de juiste keuze? Laat je dan adviseren door een specialist. Een verkeerde sealselectie is een van de meest voorkomende oorzaken van terugkerende lekkage.
Wat kun je doen als een mechanical seal blijft lekken na vervanging?
Als een mechanical seal blijft lekken na vervanging, ligt de oorzaak meestal niet bij de seal zelf maar bij een onderliggende factor die nog niet is opgelost. Denk aan een verkeerde sealselectie, installatiefouten, problemen met de as of lagers, of ongeschikte procesomstandigheden.
Controleer bij aanhoudende lekkage de volgende punten:
- Installatie: Is de seal correct gemonteerd? Zelfs kleine fouten bij de montage, zoals een beschadigde O-ring of een verkeerde uitlijning, veroorzaken directe lekkage.
- Astoestand: Een versleten, gebogen of ruw oppervlak op de as beschadigt de seal en veroorzaakt lekkage langs de as.
- Lagers: Versleten lagers veroorzaken speling en trillingen die de seal snel beschadigen.
- Procesomstandigheden: Zijn de druk, temperatuur en het medium nog steeds hetzelfde als bij de oorspronkelijke sealselectie?
- Sealtype: Is het gekozen sealtype wel geschikt voor deze toepassing? Soms is een ander type of een andere materiaalcombinatie nodig.
Aanhoudende lekkage na vervanging is een signaal om de hele installatie opnieuw te beoordelen, niet alleen de seal. Een grondige analyse van de oorzaak bespaart op de lange termijn veel tijd en kosten.
Hoe wij helpen bij lekkage in roterende apparatuur
Wij helpen industriële bedrijven om lekkage in pompen en roerwerken structureel op te lossen, van de eerste analyse tot en met de montage van de juiste afdichting. Met meer dan 20 jaar ervaring en de grootste mechanical seal voorraad in de Benelux kunnen we snel schakelen en maatwerk leveren voor vrijwel elke toepassing.
Wat we voor je kunnen doen:
- Advies over de juiste mechanical seal op basis van jouw medium, druk, temperatuur en industrie-eisen
- Revisie van gebruikte mechanical seals, inclusief lappen van loopvlakken en vervanging van secundaire afdichtingen
- Engineering en modificatie van seals voor bijzondere of maatwerktoepassingen
- Levering van FDA- en EC1935/2004-gecertificeerde producten voor de voedingsmiddelen- en farmaceutische industrie
- Complete seal support systems op basis van het thermosyphon-principe
- Begeleiding bij het montageproces om installatiefouten te voorkomen
Heb je te maken met terugkerende lekkage of wil je weten welke afdichting het beste past bij jouw situatie? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee naar een slimme, duurzame oplossing.
