Galvanische corrosie bij pompen voorkom je door metaalcombinaties met grote elektrochemische potentiaalverschillen te vermijden, isolerende materialen te gebruiken tussen verschillende metalen, en beschermende coatings of kathodische bescherming toe te passen. Dit geldt voor alle industriële pompen waarbij twee of meer verschillende metalen in contact komen met een geleidende vloeistof. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over galvanische corrosie in pompen, van oorzaken tot preventie en revisie.
Welke metaalcombinaties veroorzaken galvanische corrosie in pompen?
Metaalcombinaties met een groot verschil in elektrochemisch potentiaal veroorzaken de sterkste galvanische corrosie in pompen. Bekende probleemcombinaties zijn koper of messing in contact met aluminium, zink naast roestvrij staal, en gietijzer gecombineerd met bronzen onderdelen. Hoe groter het verschil op de galvanische reeks, hoe sneller het minder edele metaal corrodeert.
De galvanische reeks rangschikt metalen van edel naar onedel. Edele metalen zoals platina, goud en titanium staan bovenaan. Onedele metalen zoals zink, aluminium en magnesium staan onderaan. Wanneer je twee metalen ver van elkaar in deze reeks combineert, fungeert het onedele metaal als anode en lost het geleidelijk op. Het edele metaal blijft gespaard, maar het minder edele metaal slijt sneller dan je zou verwachten op basis van normale corrosie.
In de praktijk zie je dit bij pompen die zijn opgebouwd uit meerdere materialen, bijvoorbeeld een gietijzeren pompbehuizing met een bronzen waaier, of een roestvrijstalen as met aluminium afdichtingscomponenten. Zelfs kleine oppervlakken van een edel metaal kunnen grote schade aanrichten aan een groter oppervlak van een onedel metaal, omdat de stroomdichtheid op de anode dan hoog oploopt.
Hoe ontstaat galvanische corrosie bij pomponderdelen?
Galvanische corrosie bij pomponderdelen ontstaat wanneer twee verschillende metalen elektrisch contact maken in aanwezigheid van een elektrolyt, zoals water, procesmedium of condensvocht. De vloeistof vormt een geleidend pad tussen de metalen, waardoor een elektrische stroom gaat lopen. Het minder edele metaal geeft daarbij metaalionen af en corrodeert.
Drie voorwaarden moeten tegelijk aanwezig zijn voor galvanische corrosie:
- Twee metalen met een verschillend elektrochemisch potentiaal
- Elektrisch contact tussen die metalen, direct of via een geleidende verbinding
- Een elektrolyt dat beide metalen bevochtigt
Verwijder je één van deze drie factoren, dan stopt het galvanische corrosieproces. In pompen is het elektrolyt bijna altijd aanwezig, omdat pompen nu eenmaal vloeistoffen transporteren. Dat maakt de materiaalkeuze en de isolatie tussen metalen des te belangrijker. Verbindingspunten zoals flensverbindingen, bouten en moeren, en afdichtingsvlakken zijn de meest voorkomende plekken waar galvanische corrosie begint.
Wat zijn de gevolgen van galvanische corrosie voor mechanical seals?
Galvanische corrosie tast de loopvlakken, metalen onderdelen en veerconstructies van mechanical seals voor industriële pompen aan, wat leidt tot lekkage, verhoogde slijtage en uiteindelijk pompstilstand. Omdat mechanical seals werken met nauwkeurige toleranties, kan zelfs lichte corrosie de afdichting al verstoren en de levensduur sterk verkorten.
De gevolgen voor mechanical seals zijn concreet en merkbaar:
- Corrosie op de metalen houder of veerring verstoort de axiale kracht op de afdichtingsvlakken
- Aangetaste loopvlakken van keramiek of carbide kunnen loslaten van hun metalen drager door onderliggende corrosie
- Gecorrodeerde assen of afdichtingskamers zorgen voor onronde loopvlakken en verhoogde lekkage
- Corrosieproducten zoals roest of oxideneerslag beschadigen de zachte afdichtingsringen
Het falen van mechanical seals is de meest voorkomende oorzaak van pompstilstand in de industrie. Galvanische corrosie versnelt dat falen aanzienlijk, zeker in omgevingen met agressieve of geleidende procesmedia zoals zout water, zuren of logen. Tijdige inspectie en de juiste materiaalkeuze zijn dan ook geen luxe, maar een praktische noodzaak voor bedrijven die afhankelijk zijn van continue productie.
Hoe voorkom je galvanische corrosie bij de materiaalkeuze?
Je voorkomt galvanische corrosie bij de materiaalkeuze door metalen te kiezen die dicht bij elkaar staan in de galvanische reeks, of door volledig over te stappen op één materiaalsoort voor alle natte onderdelen. Titanium, duplex roestvast staal en bepaalde kunststoffen zijn goede keuzes voor omgevingen met agressieve of geleidende vloeistoffen.
Praktische richtlijnen bij materiaalkeuze voor pompen en mechanical seals:
- Kies metalen met een potentiaalverschil van minder dan 0,2 volt in de galvanische reeks voor direct contact
- Gebruik roestvast staal of titanium voor assen en afdichtingskamers in corrosieve omgevingen
- Vermijd aluminium in combinatie met koper of messing in natte toepassingen
- Overweeg volledig niet-metallieke afdichtingscomponenten, zoals PTFE of keramische materialen, waar dat technisch mogelijk is
- Stem de materiaalkeuze af op het specifieke procesmedium, want de geleidbaarheid en agressiviteit van de vloeistof bepalen mede hoe snel galvanische corrosie optreedt
Bij nieuwe installaties of revisies is het slim om de volledige materiaallijst van de pomp door te nemen en te controleren op ongunstige combinaties. Een kleine aanpassing in de specificatie kan jaren extra levensduur opleveren.
Welke beschermingsmethoden stoppen galvanische corrosie in bestaande pompen?
In bestaande pompen stop je galvanische corrosie door isolerende tussenlagen aan te brengen, kathodische bescherming toe te passen, of beschermende coatings op de kwetsbare metaaloppervlakken aan te brengen. Welke methode het meest geschikt is, hangt af van de constructie van de pomp en het procesmedium.
Isolatie tussen metalen onderdelen
Isolerende bouten, ringen en moffen verbreken het elektrische contact tussen twee verschillende metalen. Je plaatst ze op flensverbindingen, bij bouten en moeren, en op andere contactpunten. Dit is een relatief eenvoudige en goedkope ingreep die je kunt uitvoeren zonder de pomp volledig te reviseren. Zorg wel dat de isolatie bestand is tegen het procesmedium en de bedrijfstemperatuur.
Coatings en oppervlaktebehandeling
Beschermende coatings zoals epoxy, nikkelbekleding of chroomoxide voorkomen dat het elektrolyt direct contact maakt met het metaaloppervlak. Het opspuiten van chroomoxide op loopvlakken is een bewezen methode om de slijtage- en corrosiebestendigheid van afdichtingscomponenten te verbeteren. Coatings vereisen wel regelmatige inspectie, omdat beschadigingen in de coating juist versnelde galvanische corrosie kunnen veroorzaken op de blootgestelde plekken.
Kathodische bescherming
Bij kathodische bescherming maak je het te beschermen metaal opzettelijk tot kathode door een offeranode van een nog onedeler metaal, zoals zink of magnesium, aan te sluiten. De offeranode corrodeert in plaats van de pomp. Deze methode wordt veel gebruikt in zeewateromgevingen en bij ondergedompelde pompen. De offeranode moet periodiek worden vervangen zodra hij verbruikt is.
Wanneer is revisie van een gecorrodeerde mechanical seal nog zinvol?
Revisie van een gecorrodeerde mechanical seal is zinvol wanneer de loopvlakken nog herlapbaar zijn, de metalen drageronderdelen niet te diep zijn aangetast, en de basisgeometrie van de seal intact is. Is de corrosie doorgedrongen tot de kern van de metalen onderdelen of zijn de loopvlakken gebarsten, dan is vervanging de betere keuze.
Bij de beoordeling van een gecorrodeerde seal kijk je naar:
- De diepte van de corrosieschade op metalen houders en veerringen
- De staat van de loopvlakken: zijn ze nog vlak te lappen of te diep beschadigd?
- De integriteit van de O-ringen en secundaire afdichtingen, die door corrosieproducten kunnen zijn aangetast
- De oorzaak van de corrosie: is die te verhelpen, of zal een gereviseerde seal snel opnieuw falen?
Revisie is ook vanuit duurzaamheidsperspectief een aantrekkelijke optie. Door een seal te reviseren in plaats van te vervangen, bespaar je op materiaalkosten en verminder je afval. Dat geldt zeker voor grotere of speciaal geëngineerde seals, waarbij nieuwe onderdelen lang op zich kunnen laten wachten of hoge kosten met zich meebrengen.
Hoe wij helpen bij galvanische corrosie in pompen
Wij bieden concrete oplossingen voor bedrijven die te maken hebben met galvanische corrosie in pompen en mechanical seals. Met meer dan 20 jaar ervaring in industriële afdichtingen helpen we je om corrosieschade te beperken, de juiste materialen te kiezen en stilstand te voorkomen. Dit is wat we voor je kunnen doen:
- Revisie van gecorrodeerde mechanical seals: We reviseren nagenoeg alle voorkomende mechanical seals, ongeacht merk of type, inclusief het lappen van loopvlakken en het opspuiten van chroomoxide voor extra corrosiebestendigheid.
- Materiaalbegeleiding: We adviseren je over de juiste materiaalkeuze voor jouw specifieke procesmedium en pompconstructie, zodat je galvanische corrosie bij de bron aanpakt.
- Maatwerk engineering: Voor toepassingen waarbij standaardoplossingen niet volstaan, engineeren we mechanical seals op maat met de juiste materiaalcombinaties.
- Snelle levering: Met meer dan 200.000 producten op voorraad leveren we snel nieuwe of gereviseerde seals, zodat je pompstilstand tot een minimum beperkt.
- FDA en EC1935/2004 gecertificeerde producten: Voor veeleisende industrieën zoals de farmaceutische en voedingssector leveren we gecertificeerde afdichtingsoplossingen die ook in corrosieve omgevingen betrouwbaar presteren.
Heb je te maken met corrosieschade aan je pompen of mechanical seals, of wil je weten welke materialen het beste passen bij jouw toepassing? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee naar een slimme, duurzame oplossing.