Hoe verminder ik waterverbruik in mijn productieproces?
 

Hoe verminder ik waterverbruik in mijn productieproces?

12 augustus 2026 · 1307 woorden · 7 min. leestijd

Waterverbruik verminderen in een productieproces doe je door eerst te achterhalen waar het meeste water verloren gaat, en vervolgens gerichte maatregelen te nemen bij de grootste verliesposten. In de industrie zijn lekkende pompen en afdichtingen vaak de belangrijkste oorzaak van onnodig waterverbruik. De vragen hieronder helpen je stap voor stap om grip te krijgen op het waterverbruik in jouw productieomgeving.

Waar gaat het meeste water verloren in een productieproces?

In de meeste productieprocessen gaat het meeste water verloren via lekkages in roterende apparatuur zoals pompen en roerwerken, via koelwatersystemen, en via spoelprocessen. Lekkages bij pompen zijn daarbij vaak de grootste en meest onderschatte verliespost, omdat ze geleidelijk ontstaan en daardoor lang onopgemerkt blijven.

Naast lekkages zijn de volgende bronnen van industrieel waterverbruik relevant om in kaart te brengen:

  • Koelwatersystemen: verdamping en afvoer van koelwater vormen een structurele wateruitstroom.
  • Spoelen en reinigen: in de voedings- en farmaceutische industrie gaat hier relatief veel water naartoe.
  • Afdichtingsspoeling: sommige afdichtingssystemen gebruiken continu water als spoelvloeistof, wat bij slecht beheer tot verspilling leidt.
  • Proceslekkages: kleine, sluipende lekkages bij flenzen, kleppen en afdichtingen tellen over tijd op tot aanzienlijke hoeveelheden.

Een goede eerste stap is een wateraudit: breng alle waterstromen in kaart en meet waar het verbruik het hoogst is. Zo kun je prioriteiten stellen en gericht water besparen in de industrie.

Hoe dragen lekkende mechanical seals bij aan hoog waterverbruik?

Lekkende mechanical seals voor industriële toepassingen zorgen voor hoog waterverbruik doordat ze de vloeistof die door een pomp of roerwerk stroomt niet langer effectief tegenhouden. Zelfs een kleine lekkage van een paar druppels per minuut kan op jaarbasis honderden liters water kosten, afhankelijk van de bedrijfstijd van de installatie.

Mechanical seals werken door twee vlakke loopvlakken tegen elkaar te drukken, waardoor er een afdichting ontstaat. Wanneer deze loopvlakken slijten, beschadigd raken of vervuild worden, neemt de afdichtende werking af. Het gevolg is een lekkage die vaak begint als een nauwelijks zichtbare druppel, maar snel kan toenemen naarmate de slijtage voortschrijdt.

Bij pompen die continu draaien, is de impact van waterlekkage bij pompen extra groot. De pomp staat immers dag en nacht onder druk, waardoor zelfs een kleine defecte seal een continue wateruitstroom veroorzaakt. Bovendien kan een lekkende seal leiden tot verdere schade aan de pomp zelf, wat de reparatiekosten verhoogt en de stilstand verlengt.

Regelmatige inspectie van mechanical seals is daarmee een directe manier om het waterverbruik in een productieproces te verlagen.

Wat is het verschil tussen een natte en droge afdichting voor waterreductie?

Het verschil tussen een natte en droge afdichting zit in de manier waarop de loopvlakken worden gesmeerd. Een natte afdichting gebruikt een vloeistof, vaak water, om de loopvlakken te koelen en te smeren. Een droge afdichting werkt zonder vloeistof en gebruikt in plaats daarvan een gasfilm, wat het waterverbruik sterk vermindert.

Natte afdichting

Bij een natte mechanical seal wordt er continu een kleine hoeveelheid vloeistof tussen de loopvlakken toegelaten. Dit is functioneel, maar betekent ook dat er altijd een zekere hoeveelheid water of procesvloeistof verloren gaat. In systemen met een externe spoelwatertoevoer loopt dit waterverbruik snel op.

Droge afdichting

Een droge afdichting, ook wel dry running seal of gasdichting genoemd, gebruikt een gecontroleerde gasfilm in plaats van vloeistof. Dit elimineert het spoelwaterverbruik vrijwel volledig. Droge afdichtingen zijn daarmee een goede keuze voor bedrijven die structureel water willen besparen in de industrie, al zijn ze niet voor elke toepassing geschikt. Ze vereisen schone gassen en specifieke procesomstandigheden.

De keuze tussen natte en droge afdichting hangt af van de procesomstandigheden, het medium dat wordt gepompt, en de gewenste mate van waterreductie. Laat je adviseren op basis van jouw specifieke installatie.

Hoe helpt een seal support system bij het verminderen van waterverbruik?

Een seal support system helpt bij het verminderen van waterverbruik door de omstandigheden rondom een mechanical seal te beheersen, zodat de seal langer meegaat en minder spoelwater nodig heeft. Goed ontworpen seal support systems, zoals systemen op basis van het thermosyphon-principe, circuleren vloeistof in een gesloten circuit in plaats van continu vers water te verbruiken.

Bij een traditioneel open spoelsysteem wordt er continu vers water aangevoerd om de seal te koelen en te smeren. Dit water wordt daarna afgevoerd, wat leidt tot een structureel hoog waterverbruik. Een gesloten seal support system circuleert dezelfde vloeistof steeds opnieuw, waardoor het waterverbruik drastisch daalt.

Daarnaast beschermt een seal support system de mechanical seal tegen:

  • Oververhitting door onvoldoende koeling
  • Vervuiling door deeltjes in het procesmedium
  • Drukschommelingen die de seal beschadigen

Door de seal beter te beschermen, verleng je de levensduur ervan. Een seal die langer meegaat, lekt minder en vraagt minder onderhoud. Dat is een directe bijdrage aan het verlagen van het industriële waterverbruik.

Wanneer is revisie van een mechanical seal voordeliger dan vervanging?

Revisie van een mechanical seal is voordeliger dan vervanging wanneer de basiscomponenten van de seal nog in goede staat zijn en alleen de slijtdelen vervangen hoeven te worden. In de meeste gevallen is revisie aanzienlijk goedkoper dan een nieuwe seal aanschaffen, zeker bij grotere of complexere seals.

Revisie is een slimme keuze als:

  • De seal body en houder nog intact zijn en geen scheuren of corrosie vertonen
  • Alleen de loopvlakken, O-ringen of veren versleten zijn
  • De seal een specifiek of moeilijk verkrijgbaar type is
  • Snelle beschikbaarheid van een nieuwe seal niet gegarandeerd is

Vervanging is verstandiger wanneer de seal structureel beschadigd is, wanneer de toepassing veranderd is, of wanneer een nieuwer type seal betere prestaties levert voor jouw specifieke procesomstandigheden.

Vanuit het oogpunt van waterverbruik verminderen is revisie ook duurzamer: een gereviseerde seal die goed functioneert, lekt niet en draagt daarmee direct bij aan minder waterverlies in het productieproces.

Welke stappen kan een productiebedrijf zetten om waterverbruik structureel te verlagen?

Een productiebedrijf kan waterverbruik structureel verlagen door een combinatie van technische maatregelen, preventief onderhoud en slimme systeemkeuzes. De aanpak werkt het beste als je begint met inzicht in het huidige verbruik en vervolgens de grootste verliesposten aanpakt.

Zet de volgende stappen om het waterverbruik in jouw productieproces te verlagen:

  1. Voer een wateraudit uit: breng alle waterstromen in kaart en identificeer waar het meeste water verloren gaat.
  2. Inspecteer alle mechanical seals regelmatig: controleer op slijtage, lekkage en vervuiling. Vervang of reviseer seals tijdig.
  3. Schakel over op gesloten seal support systems: vervang open spoelsystemen door gesloten circuits die vloeistof hergebruiken.
  4. Overweeg droge afdichtingen waar mogelijk: in geschikte toepassingen elimineer je hiermee het spoelwaterverbruik volledig.
  5. Optimaliseer koelwatersystemen: gebruik recirculatiesystemen en minimaliseer afvoer van koelwater.
  6. Stel een onderhoudsschema in: preventief onderhoud voorkomt lekkages voordat ze ontstaan en houdt het waterverbruik laag.
  7. Train operators: zorg dat medewerkers lekkages herkennen en weten hoe ze dit moeten melden en aanpakken.

Structureel water besparen in de industrie vraagt om een combinatie van techniek en gedrag. De technische kant, zoals betere afdichtingen en gesloten systemen, levert direct resultaat. Het onderhoud en de bewustwording zorgen ervoor dat dit resultaat ook op de lange termijn behouden blijft.

Hoe wij helpen met waterverbruik verminderen in jouw productieproces

Wij helpen productiebedrijven concreet om waterverbruik te verlagen door te kijken naar de afdichtingen in hun installaties. Vanuit onze werkplaats in Wezep (Zwolle) bieden wij een volledig pakket aan oplossingen:

  • Revisie van mechanical seals: wij reviseren nagenoeg alle voorkomende mechanical seals, ongeacht merk of type, zodat jij niet onnodig een nieuwe seal hoeft aan te schaffen.
  • Advies over afdichtingskeuze: wij helpen je bepalen of een natte of droge afdichting beter past bij jouw toepassing en waterbesparingsdoelen.
  • Seal support systems: wij leveren complete seal support systems op basis van het thermosyphon-principe, die het waterverbruik van jouw afdichtingen sterk verlagen.
  • Maatwerk engineering: voor specifieke toepassingen ontwikkelen wij aangepaste oplossingen die standaard producten niet kunnen bieden.
  • Snelle levering: met meer dan 200.000 producten op voorraad kunnen wij snel leveren, zodat stilstand en daarmee verspilling tot een minimum beperkt blijft.

Wil je weten wat wij voor jouw installatie kunnen betekenen? Neem contact op met Qseals en laat ons meedenken over een slimme, waterbesparende afdichtingsoplossing voor jouw productieproces.

Hulp nodig?

We helpen je graag met geheel vrijblijvend advies. Onze specialisten staan iedere werkdag van 08:00 tot 18:00 voor je klaar. Neem contact met ons op via:

+31 38 85 21 801