Als een pomp vloeistof verliest rondom de as, wijst dat vrijwel altijd op een defecte of versleten mechanical seal. De mechanical seal is de afdichting die voorkomt dat de vloeistof die door de pomp stroomt langs de roterende as naar buiten lekt. Zodra deze afdichting niet meer goed functioneert, ontstaat lekkage rondom de pompas. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over vloeistoflekkage bij pompen, van de oorzaak tot de oplossing.
Wat is de meest voorkomende oorzaak van lekkage bij een pomp?
De meest voorkomende oorzaak van lekkage bij een pomp is een defecte mechanical seal. De mechanical seal zorgt ervoor dat de vloeistof in de pomp niet langs de roterende as naar buiten kan stromen. Wanneer de loopvlakken van de seal slijten, beschadigd raken of vervuilen, verliest de afdichting haar dichtheid en ontstaat er lekkage rondom de pompas.
Naast slijtage van de loopvlakken zijn er andere factoren die bijdragen aan het falen van een pompasafdichting:
- Droge aanloop: als de pomp even zonder vloeistof draait, kunnen de loopvlakken van de seal oververhitten en beschadigen.
- Verkeerde installatie: een mechanical seal die niet correct gemonteerd is, slijt sneller en lekt eerder.
- Trillingen en uitlijningsproblemen: een as die niet goed uitgelijnd is, veroorzaakt extra belasting op de seal.
- Agressieve of abrasieve vloeistoffen: bepaalde vloeistoffen tasten de materialen van de seal aan of veroorzaken versnelde slijtage.
- Temperatuur- en drukschommelingen: extreme of wisselende bedrijfsomstandigheden verkorten de levensduur van de afdichting.
Het falen van de mechanical seal als pompasafdichting is dan ook de hoofdoorzaak van pompstilstand in de industrie. De meeste pompen die vandaag de dag in gebruik zijn, hebben een mechanical seal als primaire afdichting, wat dit onderdeel tot een van de meest kritieke componenten in het systeem maakt.
Hoe weet je of de mechanical seal defect is?
Je herkent een defecte mechanical seal aan zichtbare vloeistoflekkage rondom de pompas, een natte of vochtige plek onder of achter de pomp, of druppels die langs de as naar beneden lopen. In sommige gevallen zie je ook sporen van ingedroogde vloeistof of aanslag op de behuizing rondom de as.
Naast zichtbare lekkage zijn er andere signalen die wijzen op een defecte mechanical seal:
- Verhoogde temperatuur: een seal die niet goed meer afdicht, kan meer wrijving genereren en daardoor warmer worden dan normaal.
- Ongewone geluiden: piepen of sissen rondom de pompas kan duiden op een beschadigde of drooglopende seal.
- Drukval in het systeem: als de pomp minder druk opbouwt dan verwacht, kan lekkage via de seal daar een oorzaak van zijn.
- Vloeistofverlies zonder zichtbare externe lekkage: soms lekt de vloeistof intern of verdampt ze direct, maar daalt het vloeistofniveau in het systeem toch merkbaar.
Twijfel je of de lekkage daadwerkelijk van de mechanical seal afkomstig is? Controleer dan ook de aansluitingen, flenzen en pakkingen rondom de pomp. Lekkage bij de pompas wijst echter in verreweg de meeste gevallen direct naar de seal.
Wat gebeurt er als je een lekkende pomp blijft gebruiken?
Een lekkende pomp blijven gebruiken leidt tot grotere schade en hogere kosten. Wat begint als een kleine vloeistoflekkage rondom de pompas, kan snel escaleren tot beschadiging van de as, de lagers en de pompbehuizing zelf. Hoe langer je wacht, hoe groter de reparatie en hoe hoger de rekening.
De gevolgen van een lekkende pomp negeren zijn concreet:
- Schade aan de as en lagers: vloeistof die langs de as lekt, kan de lagers bereiken en beschadigen, wat leidt tot extra slijtage en uiteindelijk een complete pompstilstand.
- Gevaar voor de omgeving: bij agressieve, giftige of ontvlambare vloeistoffen vormt lekkage een direct veiligheidsrisico voor medewerkers en de omgeving.
- Productieverlies: een pomp die niet goed functioneert, levert minder capaciteit en kan op een ongelegen moment volledig uitvallen.
- Hogere energiekosten: een beschadigde seal vergroot de wrijving in de pomp, wat het energieverbruik verhoogt.
- Milieuschade: vloeistoflekkage in de omgeving kan leiden tot bodemverontreiniging en juridische aansprakelijkheid.
Een kleine lekkage tijdig aanpakken is vrijwel altijd goedkoper dan wachten tot de pomp volledig uitvalt.
Kan een mechanical seal gerepareerd worden of moet hij vervangen worden?
Een mechanical seal kan in veel gevallen gereviseerd worden in plaats van direct vervangen. Bij revisie worden de versleten of beschadigde onderdelen van de seal hersteld of vervangen, waarna de seal opnieuw voldoet aan de originele specificaties. Of revisie mogelijk is, hangt af van de mate van slijtage en de staat van de loopvlakken.
Revisie is een goede optie wanneer:
- De loopvlakken nog herbruikbaar zijn of opnieuw gelept kunnen worden.
- De secundaire afdichtingen zoals O-ringen en veren vervangen kunnen worden.
- De seal geen structurele schade heeft aan de basisonderdelen.
Vervanging is noodzakelijk wanneer de loopvlakken te diep beschadigd zijn, de materialen aangetast zijn door chemische inwerking, of wanneer de seal zo oud is dat revisie economisch niet meer zinvol is. In dat geval is een nieuwe mechanical seal de beste keuze voor een betrouwbare en duurzame afdichting.
Het voordeel van revisie is dat het doorgaans sneller en goedkoper is dan een volledig nieuwe seal, zeker bij grotere of speciale seals die niet direct op voorraad zijn.
Hoe lang duurt het voordat een nieuwe mechanical seal weer lekt?
Een correct geïnstalleerde en goed gekozen mechanical seal gaat in normale bedrijfsomstandigheden meerdere jaren mee zonder lekkage. De exacte levensduur hangt af van de bedrijfsomstandigheden, de vloeistof die verpompt wordt, de kwaliteit van de seal en de kwaliteit van de installatie.
Factoren die de levensduur van een mechanical seal beïnvloeden:
- Bedrijfsomstandigheden: hoge temperaturen, hoge drukken of abrasieve vloeistoffen verkorten de levensduur.
- Kwaliteit van de installatie: een seal die niet correct gemonteerd is, kan al binnen korte tijd gaan lekken.
- Materiaalkeuze: de juiste loopvlakmaterialen voor de specifieke toepassing zorgen voor een langere levensduur.
- Onderhoud van de pomp: een goed onderhouden pomp met correcte uitlijning en stabiele bedrijfsomstandigheden verlengt de levensduur van de seal aanzienlijk.
Als een nieuwe mechanical seal snel na installatie al lekt, wijst dat bijna altijd op een installatiefout, een verkeerde materiaalkeuze of een onderliggend probleem met de pomp zelf, zoals uitlijnproblemen of trillingen. In dat geval is het verstandig om de oorzaak te onderzoeken voordat je opnieuw een seal installeert.
Wanneer moet je een specialist inschakelen bij pompas lekkage?
Je schakelt een specialist in bij pompas lekkage zodra je de oorzaak niet zelf kunt vaststellen, de lekkage terugkeert na vervanging van de seal, of wanneer het gaat om gevaarlijke vloeistoffen of een pomp in een kritisch proces. Een specialist kan de juiste diagnose stellen en de meest efficiënte oplossing bepalen.
Specifieke situaties waarbij je beter niet zelf aan de slag gaat:
- De lekkage is al meerdere keren teruggekomen na vervanging van de pompaafdichting.
- De pomp verwerkt agressieve, giftige of ontvlambare vloeistoffen.
- De pomp maakt deel uit van een continu productieproces waarbij stilstand grote gevolgen heeft.
- Je weet niet zeker welk type mechanical seal of welke materialen geschikt zijn voor de toepassing.
- De pomp vertoont naast lekkage ook andere problemen, zoals trillingen, oververhitting of verminderde capaciteit.
Een specialist kijkt niet alleen naar de seal zelf, maar ook naar de bredere context: de pompconditie, de bedrijfsomstandigheden en de vloeistof die verpompt wordt. Zo voorkom je dat je steeds opnieuw dezelfde seal vervangt zonder de werkelijke oorzaak aan te pakken.
Hoe wij helpen bij lekkage rondom de pompas
Bij Qseals helpen we je snel en praktisch verder als je pomp vloeistof verliest rondom de as. Met meer dan 20 jaar ervaring in mechanical seals en een voorraad van meer dan 200.000 producten kunnen we vrijwel altijd snel leveren, ongeacht het merk of type pomp.
Dit is wat we voor je kunnen doen:
- Diagnose en advies: we helpen je de oorzaak van de lekkage te achterhalen en adviseren de beste oplossing voor jouw specifieke situatie.
- Revisie van mechanical seals: we reviseren nagenoeg alle voorkomende mechanical seals, ongeacht merk, type of loopvlakmaterialen, inclusief het leppen van loopvlakken.
- Levering van nieuwe seals: we leveren zowel standaard als speciale mechanical seals, inclusief FDA- en EC1935/2004-gecertificeerde uitvoeringen voor de voedings- en farmaceutische industrie.
- Maatwerk en engineering: als er geen standaard oplossing beschikbaar is, engineeren we een seal op maat voor jouw toepassing.
- Begeleiding bij montage: we begeleiden je van aanschaf tot en met het montageproces, zodat de seal correct geïnstalleerd wordt en lang meegaat.
Heb je een pomp die vloeistof verliest of wil je weten welke mechanical seal het beste past bij jouw toepassing? Neem contact met ons op en we zoeken samen naar de meest efficiënte oplossing.
